Hoe onze darmen onze gedachten beïnvloeden

De darmen zijn het grootste spijsverteringssysteem, het grootste immuunsysteem en het grootste hormonale systeem in ons lichaam. Het heeft zijn eigen zenuwstelsel bekend als het enterische zenuwstelsel. Het werkt zowel zelfstandig als samen met het centrale zenuwstelsel. Deze samenwerking wordt de darm-hersen-as genoemd en het kan zelfstandig werken.

De darm hersen as

De samenwerking tussen de darmen en de hersenen, de darm-hersen-as of brein-darm-as, slaat op de manier waarop beiden samenwerken. Sinds deze ontdekking van die interactie is er snel en toenemend onderzoek gedaan om het te begrijpen. Tot op de dag van vandaag worden er nieuwe inzichten en feiten gevonden.


darmen bepalen gedachten

De brein-darm-as betreft de communicatie over en weer tussen het centraal zenuwstel en het enterische zenuwstelsel. De communicatie legt een relatie tussen emotionele en cognitieve delen van het brein en bepaalde functies van de darmen. In de praktijk hebben al veel mensen ervaring met deze communicatie tussen de hersenen (gedachten en emoties) en de spijsvertering. Een voorbeeld is PDS, het prikkelbaar darmsyndroom dat voor een groot deel wordt beïnvloedt door stress, dus door gedachten en emoties.

De link tussen brein en darmen is zowel fysiek via bepaalde structuren in het lichaam als biochemisch via chemische processen en stoffen die in het lichaam worden geproduceerd.

Hoe werkt darm-brein-as?

De fysieke link is via het centraal zenuw stelsel en de nervus vagus in het bijzonder. De nervus vagus is een van de langste zenuwen in het lichaam en verbindt de hersenen rechtstreeks met de darmen. En omgekeerd verbindt het de darmen met het brein. De biochemische verbinding tussen darmstelsel en hersenen via chemische substanties: de stofjes zijn bekend als neurotransmitters, zij brengen boodschappen over van de ene lichaamscel naar de andere. Het hormoon serotonine is een voorbeeld van zo’n neurotransmitter. Serotonine is betrokken bij: slaap, stemming, eetlust en geheugen. Maar ook het hormoon dopamine is een neurotransmitter en betrokken bij motivatie en beloning. Meer over de darm-brein-as.

Bacteriën in de darmen kunnen verschillende stoffen produceren die via het bloed de hersenen bereiken. Ook zijn er zenuwen die van de darm direct naar de hersenen lopen. En de darmen produceren zelf stoffen zoals bepaalde hormonen, die invloed kunnen hebben op de hersenen.

De rol van het microbioom

  • zenuwen (neuraal),
  • via en met hormonen (endocrien),
  • via immuuncellen en lichaamssappen (humoraal).

Concluderend: de samenstelling van het microbioom in de darmen heeft een impact op het brein en kan zo effect hebben op onze stemming, onze emoties en onze denkprocessen.

Het ondersteunen van het microbioom kan dus invloed hebben op het brein.